Pagina-navigatiestructuur
Spring naar het einde van metadata
Ga nar het begin van metadata

Inleiding

In het basisscherm van de randvoorwaarden voor leerlingen kunt u veel wensen en eisen vastleggen, denk daarbij bijvoorbeeld aan het aantal tussenuren, het roostervolume of de spreiding van vakken. Wanneer u de randvoorwaarden voor leerlingen specifieker wilt aansturen, kunt u terecht in het scherm voor de uitgebreide randvoorwaarden. U bepaalt zelf de strafpunten per randvoorwaarde en heeft een groot aantal typen tot uw beschikking.

In dit hoofdstuk laten we u aan de hand van een aantal voorbeelden zien hoe u deze randvoorwaarden maakt en instelt.

Let in dit hoofdstuk goed op BASIS en UITGEBREID, deze geven aan in welk scherm u moet zijn.


DESKTOP Roosteren > Roosteren Pro*

* Als u alleen gebruik maakt van Zermelo Basis, dan kunt u Leerlingen Basis bereiken via Roosteren Basis.

BASIS Randvoorwaarden > Leerlingen > Leerlingen Basis

Ook benaderbaar door op  te klikken of de sneltoets CTRL+L te gebruiken als u in Roosteren Pro bent.

UITGEBREID Randvoorwaarden > Leerlingen > Leerlingen Uitgebreid

Ook benaderbaar door op  te klikken of de sneltoets  SHIFT+L te gebruiken als u in Roosteren Pro bent.

Basis randvoorwaarden per leerling, stamklas of afdeling

BASIS

Wanneer u de basis randvoorwaarden voor leerlingen hebt geopend, komt u in een scherm terecht waar bovenin de afdelingen staan weergegeven.
U ziet tevens het afdelingstype: groepen of individueel. Zie ook: Groepen toevoegen en verwijderen. Het afdelingstype bepaalt of u randvoorwaarden aan individuele leerlingen kunt toekennen.

In onderstaand voorbeeld ziet u verschillende kleurtjes bij stamklassen en individuele leerlingen.
Een gele stamklasnaam wil zeggen dat er randvoorwaarden voor bepaalde stamklassen bestaan.
Een blauwe leerlingnaam wil zeggen dat er randvoorwaarden voor individuele leerlingen bestaan. 

In onderstaand voorbeeld zijn er randvoorwaarden voor individuele leerlingen van H4 geformuleerd, alsmede voor de stamklassen H1A, H1B, H2A en H2B. De rest van de randvoorwaarden zijn op afdelingsniveau gemaakt.

Rechtermuisknop

Op welk niveau u randvoorwaarden in wilt voeren, bepaalt u door in de kolom bij de betreffende afdeling met de rechtermuisknop te klikken op stamklas of leerling. Daar krijgt u de optie maak eigen randvoorwaarden voor "stamklas"/"leerlingnaam". U moet dan natuurlijk wel de betreffende afdeling open hebben staan.

Dagen en dagdelen instellen

Leerlingen moeten een x aantal dag(del)en per week les krijgen, maar vaak zijn er nog meer wensen ten aanzien van vrije dag(del)en. Dit kunt u invoeren bij de randvoorwaarden voor leerlingen.
Dagen en dagdelen niet in beeld? U leest hier hoe u dit paneel zichtbaar maakt.

Beschikbare dagen en dagdelen

BASIS

In het paneel Aantallen dag(del)en kunt u invullen hoeveel dag(del)en leerlingen beschikbaar moeten zijn voor lessen.

U kunt dat in de witte cellen invoeren. In de grijze cellen wordt geteld hoeveel dagen en dagdelen er vrij van lessen moeten zijn en ook hoeveel van die dagen en dagdelen nog onbepaald zijn. Wanneer er meer vrije dag(del)en zijn bepaald dan het aantal dag(del)en dat leerlingen vrij zouden moeten zijn, dan kunt u dat zien aan de rode kleur.












Bepaalde vrije dag(del)en

BASIS

U "blokkeert" een bepaalde dag of dagdeel door in de regel van de desbetreffende afdeling/stamklas/leerling te klikken in de cel van de desbetreffende dag of het gewenste dagdeel. In de cel komt nu een "=" te staan; een "x" betekent dat er al een ingeroosterde les staat.

Let op

De term "Blokkeren" staat tussen aanhalingstekens omdat Zermelo geen echte blokkades kent: het is een héle sterke wens. 
Er zal echter nooit een les niet geplaatst worden omdat ergens een hele sterke wens staat, immers: het belangrijkste voor de rooster-automaat is dat de lessen in het rooster (blijven) staan.

Voorkeur voor dag of dagdeel vrij

BASIS

U kunt ook een voorkeur aangeven die minder zwaar weegt dan een "blokkade". U hebt verschillende mogelijkheden.

  • Als u met de rechtermuisknop klikt in een cel, kunt u een wensgewicht aangeven: sterke voorkeur (1), voorkeur (2) en lichte voorkeur (3). U kunt zo ook een eerder ingevoerde voorkeur weghalen. In de cel komt nu het getal te staan dat het voorkeurstype aangeeft:1, 2 of 3.
  • Wanneer leerlingen één of meerdere dag(del)en vrij dienen te zijn (bijvoorbeeld voor stage), kunt u een voorkeur voor enkele dag(del)en aangeven.
    U geeft aan om welke dag(del)en het gaat met 
    SHIFT+klik. De geselecteerde cellen krijgen nu een paars blokje. Van de dagen/dagdelen met een paars blokje moet er minimaal één vrij blijven.
  • Wanneer leerlingen juist wél op een bepaalde dag of dagdeel lessen dienen te volgen, kunt u met ALT+klik aangeven om welke dag/dagdeel het gaat. De geselecteerde cel krijgt nu een groen ruitje.

 

Tip

Zermelo controleert meteen of uw ingevoerde wensen niet tegenstrijdig zijn met de andere voorwaarden. Wanneer u het scherm sluit krijgt u een melding van de eventuele tegenstrijdigheden.

Tussenuren en roostervolume instellen

Een school heeft bepaalde wensen als het gaat om tussenuren en roostervolume bij leerlingen. Zo kunt u aangeven hoeveel tussenuren leerlingen mogen hebben en in hoeverre dit het roostervolume mag beïnvloeden.

Aantal tussenuren leerlingen

BASIS

U kunt bij leerlingen opgeven wat u vindt van tussenuren. U kunt bij grens aangeven hoeveel tussenuren u nog acceptabel vindt en bij maximum vanaf welk aantal u het niet meer acceptabel vindt.
Het verschil tussen grens en maximum is het aantal strafpunten dat er wordt toegekend. Indien de grens wordt overschreden dan worden er minder strafpunten toegekend dan wanneer het maximum wordt overschreden.

Max 1 tussenuur per dag

UITGEBREID

Wanneer u iets wilt zeggen over bijvoorbeeld het aantal tussenuren dat leerlingen per dag hebben, kunt u dit bij Leerlingen Uitgebreid regelen. 

Stel u wilt maximaal 1 tussenuur per dag, dat gaat als volgt:

  • Selecteer de afdeling waarvoor u de randvoorwaarde wilt aanmaken
  • Klik in de cel met de tekst <nieuw, klik links>
  • Klik op <tussenuren>
  • Het evaluatietype staat automatisch op Zo min mogelijk. Laat dit zo staan
  • Vul in de kolom vul een 1 in
  • Merk op dat de tekst van de randvoorwaarde wordt aangepast: "tussenuren voor zover meer dan 1 per dag"
  • In de kolom Grens geeft u aan wat nog acceptabel is (ons voorbeeld 0) en in de kolom Max geeft u het absolute maximum op (in ons voorbeeld 0)
  • Pas eventueel de strafpunten aan.

In onderstaand voorbeeldrooster ziet u:

  • op woensdag 1 tussenuur > is goed dus 0 strafpunten
  • op vrijdag 2 tussenuren > mag niet dus 100.000 strafpunten.


Blokken van tussenuren

UITGEBREID

U kunt ook het aantal tussenuren achter elkaar (blokken) beperken.

Stel u vindt geen enkel tussenuur-blok per week acceptabel, maar 1 blok is echt het maximum. Dat stelt u als volgt in: 

  • Selecteer de afdeling waarvoor u de randvoorwaarde wilt aanmaken
  • Klik in de cel met de tekst <nieuw, klik links>
  • Klik op <tussenuren>
  • Het evaluatietype staat automatisch op Zo min mogelijk. Laat dit zo staan
  • Vul in de kolom breed een 2 in
  • Merk op dat de tekst van de randvoorwaarde wijzigt in: "blokken van 2 tussenuren"
  • In de kolom Grens geeft u aan wat nog acceptabel is (ons voorbeeld 0) en in de kolom Max geeft u het absolute maximum op (in ons voorbeeld 1)
  • Pas eventueel de strafpunten aan.

In onderstaand voorbeeldrooster ziet u:

  • op woensdag 2 tussenuren, maar niet achter elkaar > is goed dus 0 strafpunten
  • op vrijdag 2 tussenuren achter elkaar > mag niet dus 1.000 strafpunten. 

Verschil Grens en Max

Bij grens vult u in wat nog acceptabel is en bij max geeft u aan wat de absolute max is. In ons voorbeeld hebben we een grens van 0 (1.000 strafpunten) en een max van 1 (100.000 strafpunten). In het voorbeeld komt er in het rooster 1 tussenblok voor. We krijgen dan de strafpunten behorende bij de grens -> 1.000. Als er een tweede tussenblok zou zijn, gaan we over de max heen en zouden we dus 100.000 strafpunten krijgen.

Wanneer u uw muis boven het evaluatietype houdt (in de gelijknamige kolom), wordt het strafpuntenverloop voor die voorwaarde weergegeven in een tooltip.

Roostervolume leerlingen

BASIS

Het roostervolume is het aantal lesuren plus het aantal tussenuren per week. Het is een andere manier om met tussenuren bij leerlingen om te gaan. Met het roostervolume kunt u er bijvoorbeeld voor zorgen dat leerlingen die veel lessen volgen, minder tussenuren hebben dan leerlingen met weinig lessen. Evenals bij het aantal tussenuren kunt u hier een grens en een maximum definiëren.

Roosterposities blokkeren

Als u geen dag(del)en, maar specifieke roosterposities wilt blokkeren voor bepaalde afdelingen, zijn daar ook mogelijkheden toe.

Roosterposities basis

BASIS
U kunt specifieke roosterposities, bijvoorbeeld alle 7e uren, blokkeren. 
Dat doet u door in het roosterpaneel op de betreffende uren te klikken, er verschijnt dan een "=", een blokkade.

Blokkades individuele afdeling

Het invoeren van blokkades met een = bij individuele afdelingen resulteert in meer dan een 1.000.000 strafpunten per les op deze positie. Voer voor blokkades op individuele afdelingen 1 miljoen / groepsgrootte als aantal strafpunten in. Voor een groepsgrootte van 25 leerlingen voert u -40.000 in op de positie die u wilt blokkeren, dit doet u op de positielijst bij Leerlingen UITGEBREID.

 

Let op met Positielijsten

Wees er alert op dat u niet bij zowel Onderwijskundig als bij Leerlingen posities blokkeert. Dit zou zorgen dat een les op deze positie meer dan een miljoen strafpunten krijg. Kies ervoor om of bij leerlingen of bij Onderwijskundig de positielijst in te vullen

Eerste uren les

UITGEBREID

U wilt graag dat bepaalde afdelingen zo veel mogelijk het eerste uur les hebben.
U kunt in de positielijst van die afdeling positieve strafpunten op de eerste uren neerzetten. Elke keer dat er geen les op het eerste uur komt, krijgt de roosterautomaat de strafpunten.

Het kan echter ook subtieler worden aangestuurd. In bovenstaand voorbeeld krijgt u ook 1.000 strafpunten als er één eerste uur onbezet blijft. 
Beleidsmatig kan het echter zo zijn dat het één keer mag voorkomen dat deze leerlingen het eerste uur vrij zijn.

We kunnen een randvoorwaarde maken waarin we aangeven dat vier van de vijf eerste uren bezet moeten zijn. Dat gaat als volgt:

We beginnen met het definiëren van eerste uren. Dat doen we met behulp van Bewerken van roosterplaatsen en roostergroepen. Vervolgens maken we de randvoorwaarde aan.

  • Klik op het icoon <leerlingen uitgebreid>

  • Selecteer de afdeling waarvoor u de randvoorwaarde wilt aanmaken
  • Klik in de cel met de tekst <nieuw, klik links>
  • Klik op <vrije roosterplaatsen>
  • Het evaluatietype staat automatisch op "Zo min mogelijk". Laat dit zo staan
  • Zorg ervoor dat in de kolom Roosterplaatsen de roostergroep met eerste uren staat
  • De max moet nu nog op 1 worden gezet
  • Pas eventueel de bijbehorende strafpunten aan, afhankelijk van de zwaarte van de wens/eis

In onderstaand voorbeeldrooster ziet u:

  • maandag 1e uur vrij > 1e van maximaal 1 bezette eerste uren
  • donderdag 1e uur vrij > 2e van maximaal 1 bezette eerste uren, dus 100.000 strafpunten

Wissels beperken

UITGEBREID

Bij Randvoorwaarden docenten heeft u al kunnen zien dat de wisselrandvoorwaarde gebruikt kan worden om het aantal wissels tussen locaties te beperken. Maar er zijn meer situaties waarin de wisselrandvoorwaarde gebruikt kan worden, ook bij leerlingen. In deze paragraaf laten wij u zien hoe u bepaalde lessen aan het begin of het eind van de dag kunt laten roosteren, de zogenaamde "randuren". 

Aangezien het begin en het eind van de dag van te voren niet vastliggen, moeten we middels een wisselrandvoorwaarde vertellen dat de dag met een bepaalde les moet beginnen of eindigen. We geven hiervoor aan dat er maar één keer gewisseld mag worden van een 'randuur' naar een 'niet-randuur'. Alleen dan zal deze les aan het begin of het eind staan. Als de les ergens op het midden van de dag staat, zijn er namelijk twéé wissels. Van een 'niet-randuur' naar een 'randuur' en vervolgens van een 'randuur' naar een 'niet-randuur'.

Lesverzamelingen randuren

Voordat we een randvoorwaarde gaan aanmaken, moeten we eerst definiëren om welke lessen het gaat. Als we iets willen zeggen over het aantal wissels tussen een 'randuur' en een 'niet-randuur', moeten we beide typen lessen in een aparte lesverzameling plaatsen. In onderstaand voorbeeld is de les die aan het begin of eind van de dag moet komen voor het vak BG. Dit zijn dus de 'randuren'. Alle anderen zijn de 'niet-randuur' lessen.

  • Klik in het menu Structuur op "Telgroepen en lesverzamelingen inrichten"
  • Klik op de knop <Nieuw>
  • Maak twee lesverzamelingen: BGlessen (lessen voor het vak BG) en Niet_BGlessen (lessen voor alle vakken behalve BG)
  • Maak van beide lesverzamelingen een masker

Randvoorwaarde aanmaken

Tenslotte maakt u de randvoorwaarde aan bij leerlingen:

  • Ga naar de uitgebreide randvoorwaarden voor leerlingen
  • Selecteer de betreffende afdeling en klik op <nieuw, klik links>
  • Kies voor<Grootste aantal wissels per roosterplaats>
  • Selecteer beide maskers (BGlessen en NietBGlessen) in de 2 kolommen Maskers
  • Vul bij Max 1 in (we willen namelijk dat er maar één keer gewisseld wordt op een dag)
  • Vul het aantal strafpunten in (in ons voorbeeld 100.000)

In onderstaand voorbeeldrooster zien we het volgende:

  • Op woensdag het 2e uur het vak FATL (NietBG),het 3e uur het vak BG en het 4e uur DUTL (NietBG). Er wordt dus op woensdag twee keer gewisseld tussen een BGles en een nietBGles. Het maximum ligt op 1, dus 100.000 strafpunten.

  • Als we nu de roosterautomaat aanzetten, zal deze proberen de strafpunten weg te werken. 

Een resultaat kan er zo uit zien.

De BGles staat nu aan het eind van een dag.


Randvoorwaarden over vakken

U kunt grenzen definiëren voor het aantal huiswerkvrije lessen, leervakken en talen op een dag. U gebruikt deze randvoorwaarden om de verschillende soorten lessen/vakken evenredig over de week te verdelen.

Huiswerkvrije lessen spreiden

BASIS

De eerste twee kolommen in het paneel Huiswerkvrij zijn grijs en kunnen niet bewerkt worden: ze geven het gemiddeld aantal huiswerkvrije uren per dag en het aantal huiswerkvrije uren op de langste lesdag weer.  Ook is er nog een grijze kolom met het aantal van de langste reeks huiswerkvrije lessen achter elkaar.

U kunt aangeven:

  • een nog acceptabel grens-aantal huiswerkvrije lesuren op een dag.
  • een maximum-aantal huiswerkvrije lesuren op een dag.
  • een nog acceptabel grens-aantal huiswerkvrije lesuren aaneengesloten op een dag.
  • een maximum-aantal huiswerkvrije lesuren aaneengesloten op een dag.
     
In onderstaand voorbeeld is te zien welke reeksen bij H4 worden geteld. Om technische redenen kan dit alleen bij individuele leerlingen gevisualiseerd worden.
 

Leervakken spreiden

BASIS

De eerste twee kolommen in het paneel Leervakspreiding zijn grijs en kunnen niet bewerkt worden: ze geven het gemiddeld aantal leervakken per dag en het aantal leervakken op de langste lesdag weer. Ook is er nog een grijze kolom met het aantal van de langste reeks leervakken achter elkaar.

 

U kunt aangeven:

  • een nog acceptabel grens-aantal leervakken op een dag.
  • een maximum-aantal leervakken op een dag.
  • een nog acceptabel grens-aantal leervakken aaneengesloten op een dag.
  • een maximum-aantal leervakken aaneengesloten op een dag.

Talen spreiden

BASIS

De eerste twee kolommen in het paneel Talen zijn grijs en kunnen niet bewerkt worden: ze geven het gemiddeld aantal taallessen per dag en het aantal taallessen op de langste lesdag weer. Ook is er nog een grijze kolom met het aantal van de langste reeks taallessen achter elkaar.

U kunt aangeven:

  • een nog acceptabel grens-aantal talen op een dag.
  • een maximum-aantal talen op een dag.
  • een nog acceptabel grens-aantal talen aaneengesloten op een dag.
  • een maximum-aantal talen aaneengesloten op een dag.

Talen spreiden, maximaal aantal taalvakken per dag

UITGEBREID

Indien er eventueel wél blokuren van talen mogen zijn, maar u toch wilt aangeven dat er maar 3 taalvakken op een dag mogen zijn, kunt u dit specifieker regelen met een mix-randvoorwaarde in Leerlingen Uitgebreid.

Maak maskers aan voor de drie talen: DU, FRA en EN.

  • Klik in het menu Structuur op "Telgroepen en lesverzamelingen inrichten"
  • Klik op de knop <Nieuw>
  • Maak drie lesverzamelingen: DU (lessen voor het vak DU), FRA (lessen voor het vak FRA) en EN (lessen voor het vak EN)
  • Maak van de lesverzamelingen een masker

Randvoorwaarde aanmaken

Daarna maakt u de randvoorwaarde aan bij leerlingen:

  • Ga naar de uitgebreide randvoorwaarden voor leerlingen
  • Selecteer de betreffende afdeling en klik op <nieuw, klik links>
  • Kies voor<mix (aantal roosterplaatsen met mix van soorten les)>
  • Selecteer in de kolommen Masker de drie verschillende maskers. U kunt een extra maskerkolom toevoegen aan de randvoorwaarden door in het bovenste menu Weergave te kiezen voor Extra Masker Kolom
  • Vul bij Max 1 in (we willen namelijk niet dat alledrie de vakken voorkomen)
  • Vul het aantal strafpunten in (in ons voorbeeld 100.000)
  • Vul bij Roosterplaatsen één dag van de week in en kopieer deze randvoorwaarde voor de overige dagen in de week.

Wat zijn huiswerkvrije uren, leervakken en taallessen?

BASIS

Dat een les als huiswerkvrij, als leervak en/of als taalles moet worden opgevat, wordt bepaald door het feit dat de les deel uitmaakt van een specifieke lesverzameling.
Of een vak in een specifieke lesverzameling thuishoort definieert u via het menu Beheer > Vakken.

 
 

Randvoorwaarde kopiëren of verwijderen

UITGEBREID

Eén enkele randvoorwaarde

U kunt één enkele randvoorwaarde kopiëren om deze vervolgens bij een andere afdeling te plakken. Hiervoor selecteert u de betreffende randvoorwaarde door met de rechtermuisknop in de kolom <Select> te klikken.

Vervolgens kiest u voor Kopieer. Indien u de randvoorwaarde wilt verwijderen, kiest u voor Verwijder.

Meerdere randvoorwaarden

Op dezelfde wijze kunt u ook meer dan één randvoorwaarde kopiëren of verwijderen. U selecteert meerdere randvoorwaarden door met de linkermuisknop in de kolom Select te klikken. De geselecteerde regels worden blauw.

Randvoorwaarde(n) plakken

Nadat u één of meerdere randvoorwaarden heeft gekopieerd, kunt u deze in een andere afdeling plakken. Dit doet u door bij de afdeling waar de randvoorwaarde moet worden toegevoegd, met de rechtermuisknop op een lege regel te klikken. Vervolgens kiest u voor Plakken van prikbord.

 

Bulk kopiëren of verwijderen

U kunt randvoorwaarden kopiëren naar andere afdelingen via het icoon <Bulk kopiëren / verwijderen> 

  1. Met de eerste kolom kunt u de randvoorwaarden van de geselecteerd afdeling kopiëren naar andere afdelingen
  2. Met deze kolom kunt u alle randvoorwaarden verwijderen voor één of meerdere afdelingen
  3. Wanneer u de randvoorwaarden van het basisscherm wel wilt behouden, gebruikt u deze kolom.
  4. Ook de strafpunten die op de positielijst van de huidige afdeling zijn ingevuld, kunt u naar andere afdelingen kopiëren
  5. Met behulp van deze kolom kunt u alle strafpunten op de positielijst verwijderen
  6. Wanneer u alleen strafpunten anders dan -1.000.000 (=blokkade) wilt verwijderen, gebruikt u deze kolom
  7. Als u meerdere tijdvakken heeft en randvoorwaarden apart per tijdvak wilt kunnen invullen, klikt u per afdeling in deze kolom

Extra opties scherm basis randvoorwaarden leerlingen

Hoeveelheid informatie op scherm beïnvloeden

BASIS

Het scherm basis randvoorwaarden leerlingen heeft een aantal standaard panelen, te weten Tvb, Lestellingen, Tussenuren/Roostervolume, Rooster, Leervakspreiding, en Talen. De overige panelen zijn Aantallen dag(del)en, Dagen, Dagdelen, Werkdruk en Huiswerkvrij. Deze kunt u toevoegen (en uitschakelen) via het menu Panelen. Zo beïnvloedt u de hoeveelheid informatie op uw scherm.

Randvoorwaarden per tijdvak

BASIS

Standaard worden de voorwaarden op alle tijdvakken toegepast. 
Wilt u dat niet, bijvoorbeeld omdat de wensen met betrekking tot taalvakken in het ene tijdvak verschillen van het andere, dan kunt u dat aanpassen.
U klikt in de kolom Tvb op de afkorting "bnd" (staat voor "gebundelde" tijdvakken) hetgeen nu verandert in "apart". 
Vervolgens kunt u per tijdvak verschillende voorwaarden invullen: selecteer daarvoor eerst in het Tijdvak drop-down menu het correcte tijdvak.

  • Geen labels