Page tree
Skip to end of metadata
Go to start of metadata

Inleiding

In dit hoofdstuk leert u diverse onderwijskundige randvoorwaarden in te stellen, denk aan het aangeven of vakken in blokken of losse lessen geroosterd moeten worden. U kunt dit voor de gehele school instellen, maar bijvoorbeeld ook voor een specifieke groep een uitzondering maken.

Advies

Dit is de handleiding over de oude onderwijskundige randvoorwaarden. Voor schooljaar 2017-2018 adviseren wij u met de Randvoorwaarden onderwijskundig nieuw te werken.


Let in dit hoofdstuk goed op de symbolen BASIS en UITGEBREID, deze geven aan waar u de betreffende randvoorwaarde kunt invoeren.


BASIS Randvoorwaarden> Onderwijskundig> Onderwijskundig Basis.

U komt ook in het onderwijskundigbasisscherm door op  te klikken.

UITGEBREID Randvoorwaarden> Onderwijskundig> Onderwijskundig Uitgebreid.

U komt bij Onderwijskundig Uitgebreid door op  te klikken, of de sneltoets  SHIFT+O te gebruiken als u in Roosteren Pro bent.

Op deze pagina

Zie ook


Onderwijskundige randvoorwaarden instellen

BASIS

In het basisscherm kunt u gaan aangeven of u lessen als blokken in wilt laten roosteren, of juist als losse lessen. U kunt slechts één van beiden kiezen. 
Als u wisselt van blokken naar losse lessen, dan wordt deze randvoorwaarde automatisch overschreven.


Let op!

 Onderwijskundige randvoorwaarden gaan in Zermelo altijd op grond van een vak. Als uw school zegt dat lessen altijd in blokkken wordt gegeven, dan zal Zermelo dat vertalen in "alle vakken worden in blokken gegeven". Een dergelijk vak kan schoolbreed zijn, maar ook per afdeling, groep, of docent.


Randvoorwaarden: blokken of losse uren

BASIS

Een blok wordt binnen Zermelo opgevat als twéé of meer aaneengesloten lessen. Voor onderwijskundige basis-randvoorwaarden wordt het aantal lesuren door twee gedeeld. Dat bepaalt het aantal dagen waarop deze lessen geplaatst mogen worden.
Is het aantal lessen meer dan twéé keer het maximum aantal lesdagen (bijvoorbeeld: 14 uur bouw in 5 dagen), dan wordt uitgegaan van 4 blokken van 3 lesuren en 1 blok van 2 lesuren.

Wilt u echter liever 2 blokken van 4 uur en 2 blokken van 3 uur, dan kunt u dat alleen bij de Uitgebreide onderwijskundige randvoorwaarden instellen.

Als extra kunt u nog aangeven dat een blok geen pauze (zoals gedefinieerd in de rastervariant, bij Beheer > Lesuren) mag bevatten.

Hoe gewenst het is dat lessen in losse uren of als blokken worden gegeven kunt u aangeven door middel van 5 wensen:

  • Eis
  • Zeer sterke wens
  • Sterke wens
  • Wens
  • Lichte voorkeur

Bovenstaande wensen corresponderen met een aantal strafpunten dat eraan is gekoppeld.

Randvoorwaarden: spreiding

BASIS

U kunt uw wensen ten aanzien van spreiding van lessen aangeven.
Spreiding over de dag wil zeggen dat het programma kijkt of de lessen qua vak evenwichtig verdeeld zijn over een dag. 
Drie uur wiskunde op respectievelijk di8, wo8 en do8 vindt Zermelo heel slecht gespreid omdat het altijd eind van de dag is, hetgeen automatisch in een lange lesdag resulteert.
Dit voorbeeld zou echter qua spreiding over de week heel goed scoren. Het voorbeeld: twee uur aardrijkskunde op maandag 4 en dinsdag 4 is qua spreiding over de dag prima, maar qua spreiding over de week heel slecht.

Hoe gewenst spreiding over de dag over de week is, kunt u aangeven door middel 3 wensen:

  • Belangrijk
  • Gewenst
  • Onbelangrijk

Bovenstaande wensen corresponderen met een aantal strafpunten dat eraan is gekoppeld.

Randvoorwaarden op verschillende niveaus

BASIS

De onderwijskundige randvoorwaarden kunt u op verschillende niveaus aangeven.
In onderstaand voorbeeld vallen een aantal dingen op:


U ziet een regel met "-Alg" in een gele cel en ook "+AK" in een roze cel.
Voor "-Alg." is losse uren een zeer sterke wens, gevisualiseerd door een "z" in de gele cel.
Die "z" staat ook in de regel van "+AK" maar daar is de cel roze terwijl "+DR" weer een "z" heeft in een gele cel. Wat is hier aan de hand?

Het antwoord is eigenlijk heel eenvoudig: de kleur geeft aan op welk niveau een voorwaarde is bepaald. De zeer sterke wens bij AK komt dus niet uit de algemene (-Alg) wens voort maar uit de specifieke wens voor het vak AK.

Er zijn in Zermelo op onderwijskundig gebied 5 niveaus.

  1. Algemeen: als u alléén op dit niveau iets instelt, zal dit voor ieder vak op iedere afdeling voor iedere docent en voor iedere lesgroep gelden. Kleur cel: geel.
  2. Afdeling: wat u op dit niveau instelt, geldt voor alle vakken, alle docenten en alle lesgroepen op die afdeling. Kleur cel: groen.
  3. Vak: als u op dit niveau iets instelt, geldt dat in principe voor iedere les in dat vak voor iedere docent en voor iedere lesgroep. Kleur cel: roze.
  4. Vak op een afdeling: wat u op dit niveau instelt, geldt voor dit vak op die afdeling voor iedere lesgroep. Kleur cel: lichtblauw.
  5. Lesgroep: wat u op dit niveau instelt, geldt alleen voor die ene lesgroep. Kleur cel: gifgroen.


Let op!

Om niet alles door elkaar heen te laten lopen is er een bepaalde hiërarchie afgesproken: de diepere niveaus overheersen de lagere niveaus.
Als u iets op Vakniveau hebt geregeld, trekt de automaat zich niets aan van wat er geregeld is op het niveau van Afdeling of Algemeen.



Voorbeeld

Stel, uw school wil alle lessen als losse lessen: dat wordt op niveau Algemeen ingesteld. Alleen LO-lessen moet in blokken worden gegeven, hetgeen u instelt en dus regelt u dat op Vakniveau. Er is echter een uitzondering op: vmbo basis-kader in de 3e en 4e klas moet LO in losse uren krijgen. Dát regelt u dan per afdeling op het Vak-op-een-afdelingniveau.
En als ook daar nog een uitzondering op is omdat die ene LO-docent maar één dag beschikbaar is, dat moet u dat nog instellen op het diepste niveau: Lesgroep.

Invullen op verschillende niveau's

BASIS

Het is mogelijk om onderwijskundige zaken in te vullen op verschillende niveau's en schermen. Dit kan via de icoontjes: 

U kunt hier ook komen via de optie Perspectief in de menubalk.


Lijst per vak

Deze lijst wordt als u het Basis onderwijskundige randvoorwaarden opent vanzelf geselecteerd:

 Door op het plus-teken te klikken bij een vak, bijvoorbeeld bij AK, vouwt het vak zich open en ziet u het volgende:



In dit plaatje ziet u meteen al 3 niveau's: Algemeen, Vak en Lesgroep. Er is op Algemeen niveau ingesteld dat losse uren Zeer gewenst zijn (geel), Voor AK is op Vakniveau ingesteld dat losse uren Zeer gewenst zijn (roze), behalve voor klas H1A: daar zijn losse uren AK ook Zeer Gewenst zijn maar dan vanuit Lesgroepniveau geredeneerd (gifgroen).


Lijst per afdeling

In dit scherm bevat alle afdelingen van uw school. Met  gebruik van het plus-teken komt u dan weer in het Lesgroepniveau.


    Details per vak

      Dit scherm levert het Vak op een afdelingsniveau op. Ook daar resulteert aanklikken van het plus-teken weer in het Lesgroepniveau.


    Docentenoverzicht

    Dit scherm levert een perspectief op waarbinnen alleen het diepste niveau, namelijk het Lesgroepniveau zaken geregeld kunnen worden. 

Let op!

Hoewel de naam van het overzicht, Docentenoverzicht, anders doet vermoeden, kunt u dus niet per docent andere onderwijskundige randvoorwaarden invoeren: dat gaat altijd per lesgroep. Het Overzicht biedt, zoals de naam al zegt, een overzicht met de mogelijkheid wensen alleen op het diepste niveau te wijzigen.


Randvoorwaarden bewerken

UITGEBREID

De randvoorwaarden die u reeds heeft ingevoerd in het basisscherm, kunt u desgewenst nog aanpassen in het uitgebreide scherm.

Stel dat het 3-uursvak LO in de brugklas een blok van drie uur moet worden. In het basisscherm hebben we de blokken-eis vastgelegd. 
Standaard maakt het basisscherm nu de randvoorwaarde aan dat het vak LO op twee dagen moet worden geroosterd. Een blokkenstructuur van 2,1 dus. 
Maar in dit geval willen we dus één groot blok van drie uur. In het uitgebreide scherm kunnen we dit regelen. 

  1. Klik in het menu Perspectief op Per afdeling per vak
  2. Selecteer de afdeling (in ons voorbeeld H1) en het vak (in ons voorbeeld (LO)
  3. Klik in de kolom wil dag (waar nu nog een 2 staat)
  4. Klik in het extra venster voor invoer op de paarse balk (Maak een uitzondering voor het vak LO, alléén op AFDELING H1)
  5. Wijzig de 2 in de cel bij 3-uursvak in een 1

U heeft nu voor het vak LO op afdeling H1 de blokken-eis aangepast. Het gewenste blok is nu 3 in plaats van 2,1
Zodra de roosterautomaat aangezet wordt zal deze proberen de lessen te verplaatsen zodat aan deze eis wordt voldaan.

Met de klok mee


Wanneer u een randvoorwaarde wilt aanpassen is het belangrijk dat u met de klok mee draait. Dus eerst bepalen wat u wilt aanpassen. Vervolgens in het extra venster bepalen op welk niveau de wijziging moet worden doorgevoerd. En tenslotte de werkelijke wijziging aanbrengen.

Als u dit niet doet, loopt het gevaar dat u de STANDAARD aanpast, en dus voor alle afdeling-vak combinaties de wijziging doorvoert!


Op een zelfde wijze kunt u ook de andere onderwijskundige randvoorwaarden aanpassen:

  • wil dag: het aantal dagen waarop het vak gegeven moet worden (zie bovenstaand voorbeeld)
  • teveel dagen: strafpunten als er op te veel dagen wordt geroosterd
  • te weinig dagen: strafpunten als er op te weinig dagen wordt geroosterd
  • straf gat: strafpunten voor gaten tussen lessen op één dag blokkenwens/eis)
  • straf pauze: strafpunten voor een pauze in een blok
  • straf blok: aantal strafpunten voor niet realiseren van een blok en vervolgens het aantal lessen per blok
  • asymetrie: strafpunten voor ongelijke verdeling (alleen ochtenden bijvoorbeeld)
  • positielijst:  negatieve of positieve strafpunten per positie
  • weekspreiding: strafpunten voor een slechte spreiding over de week (ma,di,wo ipv ma,wo,vr)
  • meer dan max les per dag: maximaal aantal lessen per dag en de strafpunten bij overschrijding (met name handig bij 4- of meer-uurs vakken)
     

Compacte of uitgebreide weergave


In het menu Weergave, kunt u de compacte weergave deselecteren. Met name het roosteroverzicht aan de rechterkant biedt dan meer informatie!


Overzicht roosterresultaat

BASIS

In het overzicht roosterresultaat kunt u geen waarden wijzigen: dit zijn door Zermelo berekende aantallen op basis van het onderliggende rooster.

Randvoorwaarden kopiëren en verwijderen

BASIS

Met het icoon   kunt u randvoorwaarden selecteren, om deze vervolgens te kopiëren of te verwijderen.

Voorwaarden per tijdvak

Als uw voorwaarden wijzigen in in een ander tijdvak, kunt u kiezen om de onderwijskundige randvoorwaarden per tijdvak verschillend in te voeren. In het drop-down menu selecteert u "Alleen dit tijdvak". 



Beschikbaarheidsprobleem docenten oplossen

UITGEBREID

Er zou een tegenstrijdigheid kunnen optreden wanneer u stelt dat een bepaald vak in losse uren gegeven moet worden (lees: in net zoveel dagen als lesuren). 
Immers, wanneer een docent drie dagen beschikbaar is en een 4-uursvak geeft met de losse uren-eis, dan levert dit problemen op.

Dit zogenaamde beschikbaarheidsprobleem kunt u oplossen door voor deze specifieke situatie de losse uren-eis aan te passen. De vier uren worden niet op vier dagen geplaatst, maar op drie. 
Zowel in het basisscherm (docentenoverzicht) als in het uitgebreide scherm is er een kolom Besch.probl. Het aantal problemen per docent wordt in deze kolom vermeld.

In bovenstaand voorbeeld zien we dat docent Adr in totaal vier keer een probleem met de beschikbaarheid heeft, waar het onderwijskundige randvoorwaarden betreft.

Wanneer deze docent selecteren krijgen we alle groepen waar hij/zij les aan geeft te zien. 
De problemen treden op bij NE H1F, NETL H4B, NETL H5M en NETL H5C. In het basisscherm is bepaald dat het 4-uursvak NE en NETL op vier dagen moet worden geroosterd (losse uren dus). Docent Adr is echter maar drie dagen beschikbaar.

U lost deze tegenstrijdigheid als volgt op:

  • klik op de regel van de groep en het vak, op de rode cel
  • klik op het tekstveld dat verschenen is
  • voor deze specifieke vak-groep combinatie wordt de onderwijskundige randvoorwaarde aangepast: de vier uren moeten op drie dagen geroosterd worden

Op bovenstaande wijze doorloopt u alle docenten met een beschikbaarheidsprobleem en lost op waar mogelijk.

Bulk kopiëren / verwijderen

UITGEBREID

Middels de knop <Bulk kopiëren of verwijderen>, kunt u snel aangepaste randvoorwaarden terugzetten naar de standaard of kopiëren.

Verwijderen

Alle randvoorwaarden die afwijken van de standaard, worden op een aparte regel getoond. 
Als u deze randvoorwaarden wilt verwijderen (lees terugzetten naar de standaard), gaat u als volgt te werk.

  • Selecteer de regel die verwijderd mag worden
  • Klik op de knop <verwijder> of gebruik <delete> op uw toetsenbord

     

Kopiëren

Wanneer u bijvoorbeeld voor het vak LO aangepaste randvoorwaarden heeft en deze wilt kopiëren naar het vak LO2, dan doet u dit als volgt.

  • Selecteer de regel die u wilt kopiëren
  • Klik op de knop <kopieer>
  • Merk op dat het geselecteerde vak geel gekleurd is
  • Klik op vak LO2
  • Klik op <OK>

     


Wanneer u slechts één van de aangepaste randvoorwaarden van een vak of lesgroep wilt kopiëren, dan selecteert alleen die randvoorwaarde bij dat vak of die lesgroep. Verder volgt u de hierboven genoemde stappen.

  • No labels